Artuklu Beyleri, 1102-1409 yılları arasında Mardin ve çevresinde hüküm süren Türkmen beyleri olarak tarihe damga vurmuşlardır. İki ana hanedana ayrılan bu beyler, bölgenin kültürel ve siyasi gelişimini etkilemiştir. Detaylar için makalemizi okuyun!

Atlas Kaya

İçindekiler Göster

Artuklu beyleri kimlerdir?

Artuklu Beyleri, 11. yüzyıldan 15. yüzyıla kadar Anadolu'nun güneydoğusunda önemli bir siyasi güç oluşturan Türkmen beylerinden oluşan bir hanedandır. Bu beyler, özellikle Mardin ve çevresinde iktidarlarını sürdürmüş, bölgenin kültürel ve ekonomik gelişimine önemli katkılarda bulunmuşlardır. Tarihin derinliklerinden gelen bu beylerin yönetim biçimleri, askeri stratejileri ve sosyal yapıları, Anadolu’nun siyasi tarihine dair ilgi çekici bir pencere açmaktadır.

Artuklu Beyleri, 1102-1409 yılları arasında Mardin, Hasankeyf ve Harput bölgelerinde hüküm sürmüş bir Türkmen beyliğinin mensuplarıdır. 

Artuklu Beyleri iki hanedana ayrılmıştır:

Sökmenoğulları: Hasankeyf ve Harput Beyleri olarak iki dala ayrılmıştır. 

İlgazioğulları: Mardin ve Halep Beyleri olarak iki dala ayrılmıştır. 

  • Hasankeyf Beyleri: Müineddevle Sökmen Bey (1098-1104), İbrahim (1104-1109), Rükneddin Davud (1109-1144), Ebulharis Fahreddin Karaaslan (1144-1167), Nureddin Muhammed (1167-1185), Mesud Kutbeddin (1185-1200), Salih Nasreddin Mahmud (1200-1222), Mesud Rükneddin Mevdud (1222-1231). 
  • Harput Beyleri: İmadeddin Ebubekir (1185-1203), Nizameddin Ebubekir (1203-1223), Nizameddin İbrahim (1223-1224), Şemsüddevle Süleyman (1224), İzzeddin Ahmed (1224-1234). 
  • Mardin Beyleri: Necmeddin İlgazi (1104-1122), Hüsameddin Timurtaş (1122-1154), Necmeddin Alpı (1154-1176), Kutbeddin İlgazi (1176-1184), Hüsameddin Yavlak Yörükaslan (1184-1201), Mansur Nasreddin Artuk Arslan (1201-1239), Said Necmeddin Gazi (1239-1260), Muzaffer Ebulfeth Fahreddin Karaaslan (1260-1292), Şemseddin Davud (1292-1294), Mansur Necmeddin Gazi (1294-1312), Adil İmadeddin Ali Alpı
  1. Sökmenoğulları: Hasankeyf ve Harput Beyleri olarak iki dala ayrılmıştır. 
    • Hasankeyf Beyleri: Müineddevle Sökmen Bey (1098-1104), İbrahim (1104-1109), Rükneddin Davud (1109-1144), Ebulharis Fahreddin Karaaslan (1144-1167), Nureddin Muhammed (1167-1185), Mesud Kutbeddin (1185-1200), Salih Nasreddin Mahmud (1200-1222), Mesud Rükneddin Mevdud (1222-1231). 
    • Harput Beyleri: İmadeddin Ebubekir (1185-1203), Nizameddin Ebubekir (1203-1223), Nizameddin İbrahim (1223-1224), Şemsüddevle Süleyman (1224), İzzeddin Ahmed (1224-1234). 
  2. Hasankeyf Beyleri: Müineddevle Sökmen Bey (1098-1104), İbrahim (1104-1109), Rükneddin Davud (1109-1144), Ebulharis Fahreddin Karaaslan (1144-1167), Nureddin Muhammed (1167-1185), Mesud Kutbeddin (1185-1200), Salih Nasreddin Mahmud (1200-1222), Mesud Rükneddin Mevdud (1222-1231). 
  3. Harput Beyleri: İmadeddin Ebubekir (1185-1203), Nizameddin Ebubekir (1203-1223), Nizameddin İbrahim (1223-1224), Şemsüddevle Süleyman (1224), İzzeddin Ahmed (1224-1234). 
  4. İlgazioğulları: Mardin ve Halep Beyleri olarak iki dala ayrılmıştır. 
    • Mardin Beyleri: Necmeddin İlgazi (1104-1122), Hüsameddin Timurtaş (1122-1154), Necmeddin Alpı (1154-1176), Kutbeddin İlgazi (1176-1184), Hüsameddin Yavlak Yörükaslan (1184-1201), Mansur Nasreddin Artuk Arslan (1201-1239), Said Necmeddin Gazi (1239-1260), Muzaffer Ebulfeth Fahreddin Karaaslan (1260-1292), Şemseddin Davud (1292-1294), Mansur Necmeddin Gazi (1294-1312), Adil İmadeddin Ali Alpı
  5. Mardin Beyleri: Necmeddin İlgazi (1104-1122), Hüsameddin Timurtaş (1122-1154), Necmeddin Alpı (1154-1176), Kutbeddin İlgazi (1176-1184), Hüsameddin Yavlak Yörükaslan (1184-1201), Mansur Nasreddin Artuk Arslan (1201-1239), Said Necmeddin Gazi (1239-1260), Muzaffer Ebulfeth Fahreddin Karaaslan (1260-1292), Şemseddin Davud (1292-1294), Mansur Necmeddin Gazi (1294-1312), Adil İmadeddin Ali Alpı

Diğer Soru&cevap Yazıları

Artuk bey kahve sahibi kim?

Artukbey Kahve, köklü bir geçmişe sahip olan ve Mardin'in zengin kültürel mirasını yansıtan bir markadır. Bu kahve işletmesinin ardındaki isim, iş dünyasında saygın bir yer edinmiş olan Tacettin Yertüm'dür. Yertüm, ailesinin uzun yıllara dayanan ticari...

Artizan peyniri nasıl yapılır?

Artizan peyniri nasıl yapılır? Artizan peyniri, el yapımı ve doğal malzemelerle üretilen bir peynir türüdür. Her aşaması özenle yapılan bu peynir, geleneksel yöntemlerin yanı sıra yenilikçi tekniklerle de zenginleştirilerek özgün lezzetler sunar. Kendine has dokusu...

Artuklu Beyliği'nin kurucusu kimdir?

Artuklu Beyliği, Anadolu'nun tarihi sürecinde önemli bir yere sahip olan bir beyliktir. Bu beylik, Selçuklu Devleti'nin önemli bir parçası olarak, özellikle Alparslan döneminde varlık göstermiştir. Artuk Bey, bu beylikteki liderliği ve askeri başarılarıyla tanınan bir...

Artuklu kervansarayında kimler kaldı?

Artuklu Kervansarayı, tarih boyunca birçok misafire ev sahipliği yapmış önemli bir yapı olarak dikkat çekiyor. Bu kervansaray, hem ticaret yollarının kesişim noktası hem de yolcuların dinlenme alanı olarak kullanılmış. Günümüzde ise geçmişin izlerini taşıyan bu...